به گزارش افق بازار، عسلویه برای اقتصاد ایران تنها یک نقطه جغرافیایی نیست؛ قلب تپنده انرژی و پتروشیمی کشور است. در این میان، پتروشیمی زاگرس بهواسطه حجم تولید، سهم صادرات و نقشآفرینی در بازار متانول، جایگاهی ویژه دارد. گزارشهای مالی این شرکت از رشد درآمد و سودآوری قابل توجه حکایت میکنند، اما همزمان، مسئلهای قدیمی و حلنشده همچنان سایه سنگین خود را بر منطقه انداخته است؛ آلودگی محیطزیست. موضوعی که نهتنها در گزارشهای کارشناسی بلکه در اخبار رسانههای رسمی نیز بارها مورد تأکید قرار گرفته و از «زخم کهنه محیطزیست عسلویه» سخن گفته شده است.
آلودگی مزمن عسلویه؛ واقعیتی که رسانهها تأیید کردهاند
براساس گزارش خبرگزاری ایرنا، آلودگیهای زیستمحیطی در عسلویه به یکی از چالشهای جدی جنوب کشور تبدیل شده و مشعلسوزی، پسابهای صنعتی و انتشار آلایندههای شیمیایی از مهمترین عوامل تهدیدکننده سلامت مردم منطقه عنوان شدهاند. در این گزارش تصریح شده است که توسعه صنعتی بدون ملاحظات کافی زیستمحیطی، طی سالهای گذشته فشار مضاعفی بر هوا، خاک و آب وارد کرده و تبعات آن اکنون بیش از پیش نمایان شده است.
در چنین شرایطی، حضور و فعالیت شرکتهای بزرگ پتروشیمی از جمله پتروشیمی زاگرس، بهطور طبیعی در کانون توجه افکار عمومی و رسانهها قرار میگیرد. اگرچه هیچ گزارش رسمی بهطور مستقیم تنها یک شرکت را مقصر معرفی نمیکند، اما تأکید رسانهها بر «سهم صنایع پتروشیمی در افزایش آلایندگیها» نشان میدهد که مسئولیت این بحران، مسئولیتی جمعی اما سنگین است.
برخی گزارشهای تحلیلی منتشرشده در رسانههای تخصصی حوزه انرژی نیز تأکید دارند که ترکیبات آلاینده ناشی از فعالیت پتروشیمیها، از جمله اکسیدهای نیتروژن و گوگرد، در افزایش بیماریهای تنفسی و کاهش کیفیت زندگی ساکنان مناطق پیرامونی نقش مستقیم دارند. این دادهها، تصویری متفاوت از روایتهای رسمی شرکتها ترسیم میکند؛ روایتی که کمتر در گزارشهای سالانه و بروشورهای مسئولیت اجتماعی دیده میشود.
مسئولیت اجتماعی روی کاغذ؛ فاصله تا واقعیت میدانی
پتروشیمی زاگرس در مواضع رسمی خود همواره بر رعایت الزامات زیستمحیطی و اجرای استانداردهای بینالمللی تأکید کرده است. براساس اخبار منتشرشده در رسانهها، این شرکت در مقاطعی اقدام به امضای تفاهمنامههایی با اداره کل حفاظت محیطزیست استان بوشهر کرده و هدف آن را «حفاظت از محیطزیست و حیاتوحش» اعلام کرده است. این اخبار در خبرگزاریهای رسمی بازتاب داشته و بهعنوان نمونهای از تعامل صنعت و محیطزیست معرفی شدهاند.
اما پرسش اساسی اینجاست: آیا این اقدامات توانستهاند اثر ملموسی بر کاهش آلودگی داشته باشند؟ گزارشهای میدانی و خبری نشان میدهد که با وجود این تفاهمنامهها، وضعیت کلی آلودگی در عسلویه همچنان نگرانکننده است. حتی در برخی گزارشهای رسانهای تصریح شده که پروژههای کاهش فلرینگ و کنترل آلایندهها با تأخیر اجرا شده یا اثرگذاری آنها هنوز محسوس نیست.
این شکاف میان «گزارشهای مثبت شرکتی» و «واقعیتهای زیستمحیطی منطقه» باعث شده مفهوم مسئولیت اجتماعی برای افکار عمومی بیشتر به یک ابزار تبلیغاتی شبیه شود تا یک راهبرد مؤثر. وقتی مردم منطقه همچنان از بوی نامطبوع هوا، مشکلات تنفسی و نگرانیهای بهداشتی گلایه دارند، طبیعی است که اعتماد به وعدههای صنعتی کاهش یابد.
توسعهای که بدون محیطزیست پایدار نمیماند
رسانههای داخلی بارها هشدار دادهاند که ادامه روند فعلی توسعه در عسلویه، بدون اصلاح جدی سیاستهای زیستمحیطی، میتواند تبعات بلندمدتی برای جنوب کشور به همراه داشته باشد. در برخی گزارشهای تحلیلی آمده است که توسعه متوازن زمانی محقق میشود که سود اقتصادی در کنار سلامت انسان و حفظ اکوسیستم تعریف شود، نه در تقابل با آن.
پتروشیمی زاگرس بهعنوان یکی از بازیگران اصلی این منطقه، نمیتواند خود را از این معادله کنار بکشد. حتی اگر سهم این شرکت در آلودگی بهصورت مستقیم اندازهگیری نشود، نقش آن در ساختار کلی صنعت پتروشیمی عسلویه غیرقابل انکار است. رسانهها با تأکید بر «لزوم پاسخگویی صنایع بزرگ»، خواستار شفافیت بیشتر، ارائه گزارشهای زیستمحیطی دقیق و مشارکت مؤثرتر در کاهش آلایندگیها شدهاند.
واقعیت این است که توسعهای که محیطزیست را قربانی کند، در نهایت به بنبست میرسد. هزینههای پنهان آلودگی- از درمان بیماریها گرفته تا تخریب منابع طبیعی- دیر یا زود خود را در اقتصاد و جامعه نشان میدهد؛ هزینههایی که هیچ ترازنامه مالی نمیتواند آنها را پنهان کند.
آنچه از کنار هم قرار دادن گزارشهای خبری، تحلیلهای رسانهای و وضعیت میدانی عسلویه به دست میآید، تصویری دوگانه از پتروشیمی زاگرس است؛ شرکتی موفق در عرصه اقتصادی اما گرفتار در چالشهای جدی زیستمحیطی. رسانهها بارها هشدار دادهاند که ادامه این مسیر، بدون تغییر رویکرد و اقدام عملی مؤثر، نه به نفع مردم منطقه است و نه به سود پایداری صنعت. اکنون توپ در زمین شرکتهای بزرگ پتروشیمی است؛ یا باید مسئولیت واقعی توسعه را بپذیرند، یا منتظر تشدید بحرانهایی باشند که دیگر با تفاهمنامه و بیانیه قابل حل نخواهد بود.
پایگاه خبری افق بازار آمادگی انتشار جوابیه شرکت پتروشیمی زاگرس را دارد.
انتهای پیام/
1 دیدگاه