به گزارش افق بازار: آینده صنعت ایران، بیش از هر زمان، به عمقبخشی بومیسازی، پیوند آن با نوآوری و تبدیل دانش داخلی به مزیت اقتصادی گره خورده است؛ مسیری که اگر با ثبات و نگاه بلندمدت دنبال شود، میتواند بنیان استقلال صنعتی کشور را مستحکمتر از گذشته کند. بومیسازی طی سال جاری در ایران صرفاً یک موضوع صنعتی باقی نماند و به مفهومی اقتصادی و راهبردی تبدیل شد. کاهش ارزبری، افزایش قابلیت پیشبینی تولید، تقویت اشتغال تخصصی و توسعه شرکتهای دانشبنیان، از مهمترین پیامدهای این رویکرد بوده است. بومیسازی همچنین نقشی کلیدی در پایداری صنعتی ایفا کرده؛ بهگونهای که صنایع فولادی توانستهاند در شرایط کمبود انرژی، اختلال تأمین یا نوسانات بازار، انعطافپذیری بیشتری از خود نشان دهند.
سال 1404 برای صنعت فولاد ایران، سال تصمیمهای سخت و آزمونهای واقعی بود؛ سالی که محدودیتهای شدید انرژی در تابستان، نوسانات ارزی و دشواریهای تأمین تجهیزات، فولادسازان را وادار کرد از اتکا به مسیرهای سنتی عبور کنند. در این میان، بومیسازی بهعنوان یک راهبرد عملیاتی، نقشی فراتر از جایگزینی واردات ایفا کرد و به ستون پایداری تولید تبدیل شد. بررسی عملکرد 9ماهه و تحولات نیمه دوم سال تا 4 بهمن 1404 نشان میدهد که بومیسازی در صنعت فولاد ایران، بهویژه در شرکتهای بزرگ، به بخشی از منطق اداره تولید بدل شده است.
تابستان 1404 نقطه عطفی برای صنعت فولاد ایران بود. محدودیتهای گسترده برق، کاهش ظرفیت تولید و فشار بر خطوط احیا و فولادسازی، بسیاری از واحدها را در معرض توقفهای پرهزینه قرار داد. در این شرایط، شرکتهایی که طی سالهای اخیر سرمایهگذاری جدیتری در بومیسازی انجام داده بودند، توانستند بحران را مدیریت کنند. فولاد مبارکه با اتکا به شبکه گسترده سازندگان داخلی و بومیسازی بخش قابل توجهی از قطعات و تجهیزات حیاتی، از توقفهای بلندمدت جلوگیری کرد. فولاد خوزستان نیز با استفاده از توان داخلی در حوزه تعمیرات، نگهداری و تأمین قطعات مصرفی، توانست پیوستگی تولید را حفظ کند. در فولاد خراسان و فولاد سنگان، بومیسازی تجهیزات پشتیبان و اقلام کلیدی زنجیره تولید، نقش مؤثری در کاهش ریسک توقف خطوط ایفا کرد. تجربه تابستان نشان داد بومیسازی در فولاد ایران دیگر یک مزیت جانبی نیست، بلکه ابزار مدیریت بحران است.
آنچه در گزارشهای عملکرد 9ماهه و نیمه دوم سال برجسته است، نقش قطعات، تجهیزات و دانش فنی بومیشده در حفظ پایداری تولید است. در فولاد مبارکه، بومیسازی از سطح قطعات مصرفی فراتر رفت و به طراحی و توسعه زیرسیستمها و فناوریهای تولیدی کشیده شد. فولاد خوزستان با تکیه بر توان داخلی در تعمیرات و نگهداری، از توقفهای پرهزینه جلوگیری کرد و فولاد خراسان و فولاد سنگان نیز با تقویت زنجیره تأمین داخلی، وابستگی خود به واردات اقلام حیاتی را کاهش دادند.
از قطعهسازی تا بومیسازی فناوری در صنایع فولادی ایران
تجربه ماههای پایانی 1404 نشان میدهد هر جا بومیسازی عمیقتر بوده، ریسک تولید کمتر و توان مدیریت بحران بیشتر شده است. این مسیر اگر با سیاستگذاری هوشمند، حمایت هدفمند از سازندگان داخلی و ارتقای کیفیت محصولات بومی همراه شود، میتواند به یکی از مزیتهای رقابتی ایران در منطقه تبدیل شود. در نیمه دوم سال 1404، بومیسازی در صنعت فولاد ایران وارد مرحلهای عمیقتر شد. تمرکز فولادسازان بزرگ از تأمین قطعات یدکی صرف، به سمت مهندسی معکوس، بازطراحی تجهیزات و حتی توسعه فناوریهای تولیدی حرکت کرد.
فولاد مبارکه در این دوره، بومیسازی را به سطح زیرسیستمها و واحدهای تولیدی ارتقا داد و تلاش کرد وابستگی به تأمینکنندگان خارجی در بخشهای حساس را کاهش دهد. فولاد خوزستان با تکیه بر تجربه عملیاتی خود، بومیسازی را به ابزاری برای افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش هزینههای توقف تبدیل کرد. فولاد خراسان نیز با تقویت ارتباط با سازندگان داخلی، بخشی از نیازهای فنی خطوط تولید را از داخل تأمین کرد و فولاد سنگان با تمرکز بر تجهیزات معدنی و پشتیبان، مسیر بومیسازی در حلقههای بالادستی زنجیره فولاد را دنبال کرد. این روند نشان میدهد بومیسازی در فولاد ایران بهتدریج از سطح واکنش کوتاهمدت عبور کرده و به بخشی از استراتژی توسعه تبدیل شده است.
بومیسازی و آینده رقابتپذیری فولاد ایران
عملکرد 9ماهه فولادسازان در سال 1404 نشان میدهد بومیسازی تأثیر مستقیمی بر ثبات تولید، کاهش ارزبری و افزایش قدرت برنامهریزی داشته است. شرکتهایی که زنجیره تأمین داخلی قویتری ایجاد کردهاند، در برابر شوکهای انرژی و محدودیتهای خارجی آسیبپذیری کمتری نشان دادهاند. بومیسازی همچنین به پیوند عمیقتر صنعت فولاد با شرکتهای دانشبنیان و سازندگان داخلی منجر شده و به ارتقای دانش فنی در کشور کمک کرده است. با این حال، تجربه 1404 نشان میدهد تداوم این مسیر نیازمند عبور از بومیسازی کمکیفیت و حرکت به سمت استانداردسازی، افزایش بهرهوری و رقابتپذیری محصولات داخلی است. اگر بومیسازی در فولاد ایران با نگاه بلندمدت، سیاستگذاری منسجم و حمایت هدفمند ادامه یابد، میتواند نهتنها ضامن پایداری تولید، بلکه یکی از مزیتهای راهبردی ایران در بازارهای منطقهای فولاد باشد.
در پایان ذکر این نکته ضروری است که بومیسازی در ایران در سال 1404 از یک واکنش دفاعی به یک راهبرد توسعهای ارتقا یافته است. تجربه صنایع بزرگ، بهویژه صنعت فولاد، نشان میدهد که اتکا به توان داخلی نهتنها امکانپذیر است، بلکه در بسیاری موارد کارآمدتر و پایدارتر از وابستگی به خارج عمل میکند. سال 1404 نشان داد بومیسازی در صنعت فولاد ایران از یک الزام تحمیلی به یک انتخاب عقلانی و آیندهساز تبدیل شده است. تجربه فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، فولاد خراسان و فولاد سنگان بهروشنی گواه آن است که اتکا به توان داخلی، در شرایط سخت اقتصادی و انرژی، نهتنها امکانپذیر بلکه ضروری است. آینده فولاد ایران بیش از هر زمان به عمقبخشی بومیسازی و تبدیل آن به مزیت پایدار صنعتی گره خورده است.
انتهای پیام/
0 دیدگاه