قیمت بازی های رترو

پیدا شدن یک جعبه قدیمی در ته کمد، چیزی را درون کارتریج تغییر نمی‌دهد. بازی همچنان با همان صفحه شروع بالا می‌آید، همان مراحل را دارد و همان اطلاعات قبلی را اجرا می‌کند. بااین‌حال، کافی است جعبه، دفترچه راهنما و نقشه اصلی را کنار کارتریج بگذارید تا قیمت آن چند برابر شود.

دلیل اختلاف قیمت بازی‌های رترو را باید بیرون از خود بازی جست‌وجو کرد. در بسیاری از موارد، کارتریج فراوان‌ترین بخش بسته است و خریدار برای چیزهایی پول بیشتری می‌دهد که صاحبان قبلی آن‌ها را دور ریخته‌اند.

گاهی جعبه از خود بازی کمیاب‌تر است

بیشتر جعبه‌های بازی سرنوشت خوبی نداشتند. بعضی زیر دست‌وپای بچه‌ها له شدند، بعضی را برای اشغال نکردن فضا تا کردند و تعداد زیادی هم هنگام اسباب‌کشی مستقیم سر از سطل زباله درآوردند. برچسب قیمت روی آن‌ها ماند، دفترچه‌ها بین دوستان گم شد و پوسترهای داخل بسته به دیوار اتاق رفت.

کارتریج وضع متفاوتی داشت. برای اجرای بازی لازم بود و بدنه محکمش هم سال‌ها جابه‌جایی را تحمل می‌کرد. به همین دلیل ممکن است هنوز هزاران کارتریج از یک عنوان وجود داشته باشد، اما پیدا کردن همان بازی با جعبه و تمام محتویات اولیه‌اش ساده نباشد.

منظور هر فروشنده از «کامل» یکسان نیست

اصطلاح CIB یا Complete in Box معمولاً به وجود بازی، جعبه و دفترچه راهنما اشاره دارد. مشکل از جایی شروع می‌شود که نسخه اصلی علاوه بر این سه مورد، نقشه، پوستر، کارت گارانتی، برگه تبلیغاتی یا کارت ثبت محصول هم داشته است.

ممکن است یک فروشنده نسخه‌ای را بدون این برگه‌ها کامل بداند، درحالی‌که یک کلکسیونر همان نسخه را ناقص حساب کند. به‌جای تکیه بر عبارت CIB، بهتر است تمام اجزای بسته در یک عکس کنار هم دیده شوند.

سالم اجرا شدن بازی برای کلکسیونر کافی نیست

بازیکن و کلکسیونر ممکن است درباره یک کارتریج نظر کاملاً متفاوتی داشته باشند. برای بازیکن همین که بازی بدون مشکل اجرا شود و اطلاعات ذخیره بماند کافی است. کلکسیونر اما پارگی گوشه لیبل، نوشته ماژیک پشت کارتریج، زنگ‌زدگی پیچ‌ها یا رنگ‌پریدگی بر اثر نور خورشید را هم می‌بیند.

جعبه‌ها حساس‌ترند. یک لبه له‌شده یا زبانه پاره از چند قدم آن‌طرف‌تر به چشم می‌آید. در بازی‌های دیسکی نیز باید سراغ خط‌وخش‌های عمیق، ترک اطراف حلقه مرکزی، موج‌دار شدن کاور و لولاهای شکسته قاب رفت. شاید هیچ‌کدام از این ایرادها مانع اجرای بازی نشوند، اما موقع خرید نمی‌توان نادیده‌شان گرفت.

نسخه‌های سیل‌شده دردسر جداگانه‌ای دارند. وجود پلاستیک دور جعبه ثابت نمی‌کند که بازی از روز عرضه باز نشده است. بعضی بسته‌ها سال‌ها پیش دوباره وکیوم شده‌اند و در عکس‌های کم‌کیفیت هم کاملاً طبیعی به نظر می‌رسند. محل دوخت پلاستیک، فرم تاخوردگی گوشه‌ها، سوراخ‌های ریز روی روکش و نوع بسته‌بندی باید با همان نسخه و منطقه انتشار هماهنگ باشد. عبارت «Factory Sealed» به‌تنهایی مدرک نیست.

بازار صرفاً به‌خاطر کمیاب بودن یک بازی به آن جایزه نمی‌دهد

بازی‌ای که به‌ندرت برای فروش پیدا می‌شود، لزوماً گران نیست. باید کسی هم دنبال خریدش باشد. گاهی از یک عنوان گمنام فقط یکی دو آگهی در سال دیده می‌شود، اما همان نسخه‌ها ماه‌ها بدون مشتری می‌مانند. نبودن کالا در نتایج جست‌وجو همیشه به معنی صف خریداران نیست.

ماریو و سونیک معمولاً چنین مشکلی ندارند. بسیاری از بازی‌های این مجموعه‌ها در تیراژ بسیار بالا تولید شده‌اند، ولی نسخه‌های تمیز و جعبه‌دارشان همچنان خریدار دارند. یک نفر همان بازی دوران کودکی‌اش را می‌خواهد، دیگری طرح روی جعبه را به یاد دارد و فردی هم قصد دارد مجموعه یک کنسول را کامل کند. همین خاطره و آشنایی، تقاضا را زنده نگه می‌دارد.

بازی‌های عرضه‌شده در سال‌های پایانی عمر یک کنسول، نسخه‌های منطقه‌ای، نمونه‌های تبلیغاتی و چاپ‌های اصلاح‌شده گاهی واقعاً گران می‌شوند. البته معمولاً در کنار تیراژ پایین، داستان یا مجموعه محبوبی هم پشت آن‌ها وجود دارد. کمیابی به‌تنهایی فروش نمی‌سازد.

قدمت هم معیار دقیقی نیست. تعداد زیادی از بازی‌های قدیمی هنوز ارزان‌اند، چون نسخه‌های فراوانی از آن‌ها باقی مانده یا کسی اشتیاق زیادی برای خریدشان ندارد. انتشار یک ریمیک ممکن است برای مدتی نام بازی اصلی را دوباره سر زبان‌ها بیندازد. چند ماه بعد، با خوابیدن هیجان، قیمت هم پایین می‌آید. گاهی نیز انبار یک توزیع‌کننده قدیمی پیدا می‌شود و ده‌ها نسخه از بازی‌ای که همه آن را کمیاب می‌دانستند، یک‌باره وارد بازار می‌شود.

یک بازی می‌تواند چند بازار جداگانه داشته باشد

دو جعبه ممکن است از روبه‌رو تقریباً یکسان باشند، اما پشت آن‌ها اطلاعات دیگری دیده شود: کد محصول متفاوت، زبان دیگر، نام ناشر تازه، اصلاح یک اشتباه چاپی یا نشان رده‌بندی مخصوص منطقه‌ای دیگر.

نسخه‌های ژاپن، آمریکای شمالی و اروپا همیشه قیمت مشابهی ندارند. شاید یک نسخه در کشور خودش فراوان باشد اما در جای دیگر به‌سختی پیدا شود. گاهی هم خریداران جلد یک منطقه، زبان داخل بازی یا نوع بسته‌بندی آن را بیشتر می‌پسندند. عکس آماده فروشگاهی این تفاوت‌ها را نشان نمی‌دهد؛ کد محصول و تصاویر نسخه واقعی معمولاً اطلاعات دقیق‌تری می‌دهند.

کارتریج بازتولیدشده محصول دیگری است

بعضی خریداران فقط می‌خواهند کارتریج را داخل کنسول بگذارند و بازی کنند. یک نسخه Reproduction خوش‌ساخت می‌تواند همین کار را بدون مشکل انجام دهد، اما نسخه اصلی زمان عرضه نیست و نباید با قیمت نمونه اورجینال فروخته شود.

تنها از روی لیبل جلوی کارتریج نمی‌توان اصالت آن را تشخیص داد. نوع پیچ، جنس قاب، کیفیت چاپ، چیدمان برد و نوشته روی قطعات داخلی اطلاعات بیشتری می‌دهند. جعبه بازسازی‌شده یا قاب تعویضی هم الزاماً بی‌ارزش نیست، ولی فروشنده باید این موضوع را پیش از معامله اعلام کند.

عبارت «بازی سگا» در بازار ایران همیشه به یک کارتریج قدیمی اشاره ندارد

در فروشگاه‌ها و آگهی‌های ایرانی، کنسول اصلی، کارتریج چندبازی، آرشیو دیجیتال و هارد آماده رترو گاهی در یک گروه قرار می‌گیرند. کسی که عبارت «بازی آتاری» را جست‌وجو می‌کند، ممکن است به‌جای نسخه اصلی یک بازی، کارتریج جدیدی را ببیند که ده‌ها عنوان روی آن قرار دارد. مجموعه سگا نیز شاید به‌صورت تعدادی فایل همراه با شبیه‌ساز آماده فروخته شود.

کنسول‌های قدیمی هم باید با همین دقت بررسی شوند. دو دستگاه Sega Game Gear ممکن است در نتایج جست‌وجو چند میلیون تومان اختلاف قیمت داشته باشند. یکی هنوز قطعات اولیه را دارد، دیگری تعمیر اساسی شده، دستگاه سوم از خوردگی باتری آسیب دیده و روی نمونه چهارم نمایشگر جدید نصب شده است. همه Game Gear هستند، اما عملاً چهار خرید متفاوت به حساب می‌آیند.

قیمت داخل آگهی فقط عددی است که فروشنده پیشنهاد داده

فروشنده می‌تواند هر مبلغی کنار محصول بنویسد و منتظر بماند. این عدد زمانی معنای بیشتری پیدا می‌کند که خریداری واقعاً آن را پرداخت کرده باشد. به همین دلیل معاملات تکمیل‌شده منبع بهتری برای تخمین قیمت‌اند، هرچند یک مزایده غیرعادی و گران نباید معیار کل بازار قرار بگیرد.

نمونه مقایسه‌شده نیز باید تا جای ممکن شبیه کالای موردنظر باشد. فروش یک نسخه سیل‌شده آمریکایی، قیمت کارتریج بدون جعبه اروپایی را مشخص نمی‌کند. حتی دو نسخه جعبه‌دار نیز ممکن است به دلیل نبود دفترچه، رنگ‌پریدگی جلد یا آسیب گوشه‌ها در دو محدوده قیمتی جدا قرار بگیرند.

پیدا کردن نسخه درست فقط برای قیمت‌گذاری نیست

برای پیدا کردن نسخه دقیق یک بازی، آرشیو RomsRetro نقطه شروع بدی نیست. بازی‌های کنسول‌های مختلف در این سایت کنار هم جمع شده‌اند و برای هر عنوان می‌توان اطلاعاتی مانند پلتفرم، منطقه انتشار و فرمت فایل را دید. فایل برخی بازی‌ها نیز برای اجرا با امولاتور در دسترس قرار گرفته است؛ بنابراین هم می‌شود مشخصات یک عنوان قدیمی را بررسی کرد و هم، در صورت وجود فایل مناسب، آن را روی دستگاه سازگار اجرا کرد.