فولاد خوزستان برای بازارهای جهانی پوست‌اندازی می‌کند؛ از فولاد سبز تا دوقلوهای دیجیتال

به گزارش افق بازار، امین ابراهیمی در حاشیه بیست‌وهشتمین سمپوزیوم فولاد 1405 با اشاره به ضرورت حرکت صنعت فولاد کشور به سمت تولید سبز اظهار کرد: تحقق فولاد سبز به سرمایه‌گذاری گسترده و زمان نیاز دارد، اما نمی‌توان تا زمان فراهم شدن تمامی زیرساخت‌ها منتظر ماند و در این فاصله، فرصت‌های رقابتی بازارهای جهانی را از دست داد.

وی با قدردانی از تلاش کارکنان و کارگران فولاد خوزستان در دوره بازسازی این مجموعه افزود: بازگشت فولاد خوزستان به مدار تولید، حاصل تلاش، تعهد و غیرت کارگران، کارکنان و مدیران مجموعه است. نیروهای بومی و متخصص خوزستان با همت خود توانستند این مجموعه صنعتی را به چرخه تولید بازگردانند.

فولاد سبز؛ از انتخاب زیست‌محیطی تا ضرورت اقتصادی

مدیرعامل فولاد خوزستان با اشاره به تغییر رویکرد بازارهای جهانی نسبت به تولید فولاد تصریح کرد: الزامات کربن‌زدایی و کاهش انتشار آلاینده‌ها، آینده صنعت فولاد را تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، فناوری احیای مستقیم مبتنی بر هیدروژن و استفاده از برق حاصل از منابع پاک، نقش مهمی در توسعه فولاد سبز خواهند داشت.

ابراهیمی با اشاره به تفاوت میزان انتشار کربن در روش‌های مختلف تولید فولاد گفت: در روش کوره بلند، انتشار دی‌اکسیدکربن به‌ازای هر تن فولاد می‌تواند حدود دو تن باشد؛ درحالی‌که میزان انتشار در روش کوره قوس الکتریکی، متناسب با فناوری و منبع تأمین انرژی، به‌مراتب کمتر است.

وی برخورداری ایران از ظرفیت قابل‌توجه تولید فولاد به روش کوره قوس الکتریکی را یک مزیت مهم دانست و افزود: گذار کامل به فولاد سبز ممکن است یک تا دو دهه زمان ببرد، اما اقدامات عملی برای کاهش انتشار کربن باید از امروز آغاز شود.

هشدار به صادرکنندگان فولاد؛ الزامات کربنی اروپا جدی است

ابراهیمی با اشاره به سازوکار تعدیل کربن در مرزهای اتحادیه اروپا (CBAM) اظهار کرد: این سازوکار از ابتدای سال 2026 وارد مرحله اجرایی شده و می‌تواند بر هزینه صادرات محصولات فولادی به بازار اروپا تأثیرگذار باشد.

وی افزود: بی‌توجهی به الزامات زیست‌محیطی و افزایش هزینه‌های مرتبط با انتشار کربن، قدرت رقابت تولیدکنندگان فولاد را در بازارهای بین‌المللی کاهش می‌دهد. بنابراین، کاهش آلایندگی دیگر صرفاً یک موضوع زیست‌محیطی نیست، بلکه به یکی از مؤلفه‌های اصلی حفظ بازارهای صادراتی تبدیل شده است.

مدیرعامل فولاد خوزستان با تأکید بر هزینه‌های بالای تولید فولاد مبتنی بر هیدروژن خاطرنشان کرد: باید متناسب با ظرفیت‌ها و امکانات صنعت فولاد کشور، راهکارهایی تعریف شود که بدون تحمیل هزینه‌های غیرضروری، امکان حرکت مؤثر به سمت تولید پایدار را فراهم کند.

اقتصاد چرخشی؛ تبدیل محصولات جانبی به منابع درآمدی جدید

مدیرعامل فولاد خوزستان توسعه اقتصاد چرخشی را یکی از محورهای مهم برنامه‌های این شرکت برای خلق ارزش افزوده دانست و گفت: در صنایع فولادی محصولات جانبی متعددی تولید می‌شود که در صورت مدیریت نامناسب، می‌توانند پیامدهای زیست‌محیطی داشته باشند؛ اما با تعریف پروژه‌های هدفمند، همین محصولات قابلیت تبدیل شدن به مواد اولیه یا محصولات دارای ارزش اقتصادی را دارند.

وی افزود: اقتصاد چرخشی به‌طور هم‌زمان دو هدف را دنبال می‌کند؛ از یک‌سو آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های صنعتی را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر، زمینه ایجاد ثروت و شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی جدید را فراهم می‌سازد.

ابراهیمی در تشریح یکی از برنامه‌های فولاد خوزستان در این حوزه از رونمایی محصولی با عنوان «فِنس» خبر داد که در صنعت نفت و به‌عنوان سیمان وزن‌افزا کاربرد دارد.

به گفته وی، ورود یک شرکت فولادی به حوزه تأمین محصولات موردنیاز صنعت نفت، نمونه‌ای از پیوند ظرفیت‌های صنعتی و استفاده بهینه از منابع است؛ رویکردی که می‌تواند علاوه بر ملاحظات زیست‌محیطی، به تقویت اقتصاد مقاومتی و افزایش ثروت‌آفرینی در فولاد خوزستان کمک کند.

هوش مصنوعی و دوقلوهای دیجیتال؛ ابزار جدید کاهش هزینه‌های تولید

مدیرعامل فولاد خوزستان در ادامه، بهره‌برداری هوشمندانه از داده‌های صنعتی را از دیگر الزامات توسعه و افزایش بهره‌وری دانست و اظهار کرد: ظرفیت تولید فولاد کشور از حدود یک‌میلیون و 800 هزار تن در سال‌های ابتدایی شکل‌گیری این صنعت، به بیش از 30 میلیون تن رسیده است. این روند، حجم گسترده‌ای از داده‌های عملیاتی و صنعتی را در اختیار کشور قرار داده است.

وی با اشاره به ضرورت تبدیل داده‌های موجود به مدل‌های کاربردی افزود: دانشگاه‌ها از ظرفیت علمی و توان مدل‌سازی برخوردارند و صنایع نیز به حجم قابل‌توجهی از داده‌های واقعی دسترسی دارند؛ بنابراین، تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه می‌تواند زمینه بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت را فراهم کند.

ابراهیمی استفاده از هوش مصنوعی، دوقلوهای دیجیتال و مدل‌سازی فرایندهای صنعتی را راهکاری برای تحلیل دقیق‌تر عملکرد تجهیزات، شناسایی اتلاف انرژی و کاهش آلایندگی عنوان کرد.

وی درباره کاربرد دوقلوهای دیجیتال توضیح داد: می‌توان یک واحد صنعتی، برای مثال واحد احیای مستقیم، را در محیط دیجیتال بازسازی کرد و پیش از اجرای تغییرات در خطوط واقعی، سناریوهای مختلف کاهش مصرف انرژی و آلایندگی را مورد ارزیابی قرار داد.

به گفته مدیرعامل فولاد خوزستان، این رویکرد امکان تصمیم‌گیری با هزینه و ریسک کمتر را فراهم می‌کند و شرکت‌ها می‌توانند پیش از انجام سرمایه‌گذاری‌های سنگین، نتایج احتمالی پروژه‌ها را از طریق شبیه‌سازی بررسی کنند.

ابراهیمی در پایان تأکید کرد: حرکت به سمت فولاد سبز باید با اقدامات عملی، متناسب با شرایط صنعت کشور و مبتنی بر فناوری‌های در دسترس آغاز شود. توسعه اقتصاد چرخشی، استفاده از داده‌ها، همکاری با دانشگاه‌ها و بهره‌گیری از هوش مصنوعی و دوقلوهای دیجیتال، از جمله مسیرهایی است که می‌تواند به کاهش آلایندگی، افزایش بهره‌وری و حفظ رقابت‌پذیری صنعت فولاد ایران منجر شود.