قرارداد فاز نخست IPCC گهرزمین امضا شد؛ گام بزرگ «کگهر» برای کاهش هزینه و معدن‌کاری سبز

به گزارش افق بازار: شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین با نماد «کگهر» هم‌زمان در دو مسیر مهم حرکت می‌کند؛ نخست، تقویت درآمد و سودآوری در عملیات جاری و دوم، سرمایه‌گذاری در زیرساختی که می‌تواند ساختار هزینه معدن‌کاری این شرکت را در بلندمدت متحول کند.

امضای قرارداد اجرای فاز نخست پروژه IPCC با شرکت بین‌المللی مهندسی ایران (ایریتک) را باید در همین چارچوب ارزیابی کرد. این پروژه قرار است بخشی از حمل سنتی باطله با تراک‌های معدنی را با سامانه خردایش درون‌معدنی، نوار نقاله و تجهیزات انباشت جایگزین کند؛ تغییری که برای معدنی با ذخیره بزرگ، عمق فزاینده و حجم بالای باطله‌برداری، انتخابی راهبردی به شمار می‌رود.
 

• رشد هم‌زمان درآمد و سودآوری «کگهر»

بررسی صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده و اصلاح‌شده شرکت اصلی برای دوره شش‌ماهه منتهی به 31 خرداد 1404 نشان می‌دهد درآمدهای عملیاتی گهرزمین از 30٫767 همت در دوره مشابه به 47٫103 همت رسیده است؛ رشدی معادل 53 درصد.

سود ناخالص شرکت نیز با رشد 27 درصدی به 13٫550 همت، سود عملیاتی با افزایش 22 درصدی به 11٫431 همت و سود خالص با رشد 15 درصدی به 9٫672 همت رسیده است. سود محقق‌شده به ازای هر سهم نیز 604 ریال اعلام شده است.( "صورت‌های مالی اصلاح‌شده کگهر در کدال")

شاخص| شش‌ماهه منتهی به خرداد 1404| دوره مشابه| تغییر
درآمدهای عملیاتی| 47٫103 همت| 30٫767 همت| 53٪ رشد
سود ناخالص| 13٫550 همت| 10٫648 همت| 27٪ رشد
سود عملیاتی| 11٫431 همت| 9٫350 همت| 22٪ رشد
سود خالص| 9٫672 همت| 8٫426 همت| 15٪ رشد
سود هر سهم| 604 ریال| —| —

ارقام جدول از «میلیون ریال» به همت تبدیل و گرد شده‌اند.

این ارقام نشان می‌دهد گهرزمین هم‌زمان با افزایش مقیاس فعالیت، سود عملیاتی و سود خالص خود را نیز رشد داده است. با این حال، حاشیه سود عملیاتی از 30٫39 درصد در دوره مشابه به 24٫27 درصد کاهش یافته؛ روندی که ضرورت کنترل هزینه‌های استخراج و حمل و اجرای پروژه‌های بهره‌وری، از جمله IPCC، را برجسته‌تر می‌کند.
 

• رکورد 15٫4 همتی فروش در یک ماه

گزارش فعالیت ماهانه تیر 1405 نیز تصویر مثبتی از قدرت فروش گهرزمین ارائه می‌دهد. مطابق اطلاعیه کدال، درآمد فروش «کگهر» در تیرماه به 154 هزار و 99 میلیارد ریال، معادل حدود 15٫410 همت، رسیده که نسبت به تیرماه سال قبل 441 درصد افزایش داشته است.

مجموع درآمد فروش شرکت در هفت‌ماهه سال مالی منتهی به تیر 1405 نیز به 625 هزار و 134 میلیارد ریال، معادل حدود 62٫513 همت، رسیده است؛ رقمی که از رشد 83 درصدی نسبت به دوره مشابه حکایت دارد. ("گزارش فعالیت تیرماه کگهر در کدال")

این عملکرد نشان می‌دهد گهرزمین پیش از نمایان‌شدن آثار اقتصادی پروژه IPCC نیز از توان بالای تولید و فروش برخوردار است. نقش اصلی IPCC، ایجاد درآمد کوتاه‌مدت نیست؛ این پروژه با کاهش هزینه حمل و فراهم‌کردن امکان استخراج پایدار در عمق‌های بیشتر، از سودآوری بلندمدت شرکت پشتیبانی می‌کند.
 

• گهرزمین؛ تولید فراتر از ظرفیت اسمی

گزارش تفسیری مدیریت پیوست صورت‌های مالی سال مالی منتهی به 30 آذر 1404 نیز ابعاد عملیاتی گهرزمین را نشان می‌دهد. طبق این گزارش، شرکت در سال مالی گذشته موفق به تولید:

- 18٫049 میلیون تن کلوخه سنگ‌آهن، معادل 120 درصد برنامه؛
- 8٫250 میلیون تن کنسانتره، معادل 138 درصد برنامه؛
- 6٫029 میلیون تن گندله، معادل 121 درصد برنامه؛
- و 12٫833 میلیون تن سنگ‌آهن دانه‌بندی‌شده، معادل 86 درصد برنامه شده است.

عبور تولید کنسانتره و گندله از ظرفیت‌های برنامه‌ریزی‌شده، نشان‌دهنده توان عملیاتی بالای خطوط فرآوری گهرزمین است. حفظ این سطح از تولید در سال‌های آینده، به تأمین پایدار خوراک و تداوم استخراج معدن وابسته خواهد بود؛ پروژه IPCC گهرزمین نیز با تسهیل حمل باطله، به پایداری عملیات استخراج کمک می‌کند. 

• IPCC چیست و چه تغییری در معدن گهرزمین ایجاد می‌کند؟

IPCC مخفف عبارت In-Pit Crushing and Conveying و به معنای «خردایش درون‌معدنی و انتقال مواد با نوار نقاله» است. این فناوری در معادن می‌تواند برای جابه‌جایی انواع مواد به‌کار رود؛ با این حال، سامانه IPCC گهرزمین صرفاً برای حمل باطله طراحی شده است و ماده معدنی را جابه‌جا نمی‌کند. در این پروژه، باطله در داخل پیت یا نزدیک جبهه استخراج با سنگ‌شکن خرد و سپس از طریق نوار نقاله به محل دپوی باطله منتقل می‌شود.

اجزای اصلی این سامانه شامل سنگ ‌شکن‌های نیمه‌متحرک، نوارهای نقاله، ایستگاه‌های انتقال، سامانه‌های برق و کنترل و تجهیز اسپریدر برای انباشت باطله است. در عمل، IPCC تمام ناوگان معدنی را حذف نمی‌کند، اما می‌تواند سهم بزرگی از حمل طولانی‌مسافت با کامیون را به انتقال پیوسته و برقی تبدیل کند.

شرکت ایریتک در 20 مرداد 1405 اجرای فاز نخست این پروژه را بر عهده گرفت. بر اساس اعلام رسمی ایریتک، قرارداد با حضور مدیران عامل و اعضای هیئت‌مدیره دو شرکت امضا شده و اجرای آن بر افزایش بهره‌وری، کاهش مصرف سوخت، کاهش هزینه‌های عملیاتی و محدودکردن آلاینده‌های زیست‌محیطی متمرکز است. مدیرعامل گهرزمین نیز این طرح را نخستین پروژه IPCC در این ابعاد در منطقه توصیف کرده است. 

• چرا IPCC برای گهرزمین ضروری است؟

طبق اطلاعات منتشرشده از سوی گهرزمین، عمق فعلی معدن حدود 295 متر است و در ادامه عمر معدن به بیش از 600 متر خواهد رسید. با عمیق‌ترشدن پیت، مسیر حرکت تراک‌ها طولانی‌تر، مصرف سوخت بیشتر و هزینه تعمیر و نگهداری ناوگان سنگین‌تر می‌شود.

مدیر پروژه IPCC گهرزمین اعلام کرده است تاکنون حدود 173 میلیون تن ماده معدنی استخراج و نزدیک به 820 میلیون تن باطله جابه‌جا شده است. نسبت باطله‌برداری نیز در برخی سال‌ها از عدد هشت عبور می‌کند؛ یعنی برای استخراج هر تن سنگ‌آهن، ممکن است بیش از هشت تن باطله برداشت و منتقل شود.

هدف‌گذاری شرکت برای استخراج سالانه حدود 20 میلیون تن سنگ‌آهن نیز به جابه‌جایی نزدیک به 160 میلیون تن باطله در سال نیاز دارد. به همین دلیل، دستیابی پایدار به این ظرفیت صرفاً با افزایش تعداد کامیون‌ها اقتصادی و عملیاتی نخواهد بود و به ترکیبی از حمل کامیونی و سیستم پیوسته IPCC نیاز دارد. 

• برآورد کاهش 40 درصدی هزینه حمل باطله

برآورد اولیه اعلام‌شده برای کل پروژه IPCC گهرزمین حدود 200 میلیون یورو بوده است؛ رقمی که شرکت انتظار دارد با برگزاری مناقصه، افزایش سهم ساخت داخل و رقابت میان تأمین‌کنندگان کاهش یابد.

بر اساس محاسبات اعلام‌شده از سوی مدیر پروژه، هزینه حمل باطله در معدن گهرزمین طی طول عمر معدن می‌تواند به‌طور میانگین حدود 40 درصد کاهش پیدا کند. میزان صرفه‌جویی در سال‌های ابتدایی کمتر و با افزایش عمق معدن و طولانی‌شدن مسیرهای حمل، بیشتر خواهد شد.

این ارقام، برآوردهای فنی و اقتصادی پروژه هستند و هنوز به‌عنوان صرفه‌جویی تحقق‌یافته در صورت‌های مالی «کگهر» ثبت نشده‌اند. همچنین رقم 200 میلیون یورو، برآورد اولیه سرمایه‌گذاری کل طرح است و نباید با مبلغ قرارداد فاز نخست ایریتک یکسان تلقی شود؛ مبلغ قرارداد فاز نخست و تاریخ دقیق بهره‌برداری نهایی در منابع رسمی بررسی‌شده اعلام نشده است.
 

• پاسخی مستقیم به چالش کمبود گازوئیل

گهرزمین در توضیحات رسمی خود درباره صورت‌های مالی شش‌ماهه اعلام کرده بود کمبود گازوئیل، محدودیت تخصیص ارز برای خرید قطعات یدکی، کمبود مواد منفجره و شرایط ناشی از جنگ بر میزان استخراج کلوخه و فروش صادراتی اثر گذاشته است.

از منظر تحلیلی، این افشا اهمیت IPCC را دوچندان می‌کند. جایگزینی بخشی از حمل تراکی با نوار نقاله برقی می‌تواند وابستگی عملیات معدن به گازوئیل، لاستیک‌های فوق‌سنگین، قطعات ناوگان و تعداد تراک‌های موردنیاز را کاهش دهد. به این ترتیب، پروژه علاوه بر کاهش هزینه، بخشی از ریسک تأمین سوخت و تجهیزات حمل را نیز مدیریت خواهد کرد.
 

• از کاهش آلایندگی تا افزایش ایمنی

کاهش تردد کامیون‌های معدنی به معنای مصرف کمتر سوخت، کاهش انتشار آلاینده‌ها، گردوغبار و صدای ناشی از فعالیت ناوگان و همچنین کاهش احتمال حوادث ترافیکی داخل معدن است. برقی‌شدن بخشی از حمل نیز امکان استفاده بیشتر از برق تجدیدپذیر را فراهم می‌کند.

از سوی دیگر، انتقال پیوسته باطله می‌تواند ثبات عملیات باطله‌برداری را افزایش دهد و مسیر دسترسی پایدار به جبهه‌های استخراج را هموارتر کند. این ویژگی برای مجموعه‌ای با ابعاد عملیاتی گهرزمین، اهمیتی راهبردی دارد.
 

• جمع‌بندی؛ دو موتور رشد برای «کگهر»

تصویر تازه «کگهر» از دو موتور مکمل تشکیل شده است: موتور نخست، رشد جاری تولید، فروش و سودآوری است که آثار آن در گزارش‌های کدال دیده می‌شود؛ موتور دوم، پروژه‌های بهره‌وری و زیرساختی مانند IPCC است که اثر اقتصادی آن‌ها در میان‌مدت و بلندمدت نمایان خواهد شد.

رشد 53 درصدی درآمد عملیاتی، سود خالص 9٫7 همتی، فروش 15٫4همتی تیرماه و عبور فروش هفت‌ماهه از 62٫5 همت، پشتوانه مالی قابل‌توجهی برای ادامه مسیر توسعه فراهم کرده است. در مقابل، اجرای موفق و به‌موقع IPCC می‌تواند رشد درآمد را با کاهش هزینه حمل باطله، پشتیبانی از تداوم استخراج، مدیریت مصرف سوخت و تقویت معدن‌کاری سبز همراه کند.

اگر فازهای پروژه مطابق برنامه فنی تکمیل شوند، IPCC برای گهرزمین صرفاً یک سامانه حمل جدید نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند به زیرساخت اصلی حفظ تولید و سودآوری «کگهر» در دهه‌های آینده و الگویی برای نوسازی معادن بزرگ ایران تبدیل شود.

انتهای پیام/