خاستگاه رادیو در ایران به دل ساختار مخابرات بازمیگردد. نخستین تلاشها برای ارسال و دریافت امواج بیسیم، در ساختمان کلاهفرنگی تهران شکل گرفت؛ جایی که تجهیزات اولیه بیسیم نصب شد و برای نخستینبار صدای رادیویی، از آن به گوش رسید. آن صدا شاید در آغاز تنها بخشی از یک سامانه ارتباطی بود، اما همین تجربه نقطه عطفی شد که بعدها مسیر تولد رسمی رادیو در ایران را هموار کرد.
در سال 1303 وزارت جنگ مقدمات استفاده از بیسیم را فراهم کرد و در سال 1305 نخستین تجهیزات بیسیم وارد ایران شد. از سال 1311، مؤسسات بیسیم توسعه یافتند و این جریان نهایتاً به ایده ایجاد رادیو انجامید. در دوم مهر سال 1313 هیئت وزیران استفاده از رادیو را تصویب کرد و مقرراتی وضع شد که برای نصب آنتن و بهرهگیری از گیرندههای رادیویی، کسب اجازه از وزارت پست و تلگراف و تلفن ضروری بود.
رادیو فرزند مستقیم مخابرات ایران بود. در سال 1316 مقدمات تأسیس مرکز رادیو توسط وزارت پست و تلگراف و تلفن فراهم شد و یک سال بعد، سازمان پرورش افکار با کمیسیونهایی همچون مطبوعات، سخنرانی، نمایشهای رادیویی و موسیقی بنیان گذاشته شد تا محتوای اولیه رادیو را سامان دهد. سرانجام در چهارم اردیبهشت 1319 نخستین فرستنده رادیویی ایران در محل بیسیم جاده قدیم شمیران افتتاح شد و رادیو تهران فعالیت خود را آغاز کرد.
برنامههای رادیو تهران در آن زمان تنها هشت ساعت در شبانهروز بود: اخبار، موسیقی ایرانی، گفتارهای مذهبی، فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی. تا سال 1322 ساعات پخش افزایش یافت و از 1324، برای روزهای تعطیل نیز برنامههای مدون ارائه شد. رادیو خیلی زود از یک ابزار فنی به رسانهای اجتماعی تبدیل شد؛ رسانهای که خبر رساند، آموزش داد، سرگرم کرد و در بزنگاههای تاریخی نقش آفرید. سرعت، فراگیری و دسترسپذیری بالا، رادیو را به همراه همیشگی مردم بدل کرد؛ رسانهای که هنوز در جادهها، خانهها، تاکسیها و محل کار زنده و فعال است.
در روزگاری که تصویر و شبکههای اجتماعی میداندارند؛ رادیو همچنان رسانه تمرکز و تأمل است؛ رسانهای که با تکیه بر صدا، تخیل میسازد و گفتوگو ایجاد میکند. روز ملی رادیو، یادآور این حقیقت است که نخستین سیگنال پخششده از کلاهفرنگی تهران تنها آغاز یک ارتباط مخابراتی نبود؛ بلکه شروع شکلگیری رسانهای بود که دهههاست صدای زندگی ایرانیان را روایت میکند و بخشی از زیرساخت ملی ارتباطات است.
0 دیدگاه